Τι είναι ο συμπαραστάτης του δημότη και της επιχείρησης
Ποιος είναι ο ρόλος του συμπαραστάτη του δημότη και της επιχείρησης και πώς μπορεί να βοηθήσει τους πολίτες όταν αντιμετωπίζουν προβλήματα με τις δημοτικές υπηρεσίες; Ποια είναι τα όρια των παρεμβάσεών του και τι πρέπει να γνωρίζουν οι δημότες και οι επαγγελματίες του Ωραιοκάστρου για τις δυνατότητες που τους παρέχει ο θεσμός; Ο Κωνσταντίνος Τζίκας (Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω), συμπαραστάτης του δημότη και της επιχείρησης του Δήμου Ωραιοκάστρου, μιλά στο Βασίλη Παπιομύτογλου και στις «Τριάντα Ημέρες» για τη λειτουργία του θεσμού, τις αναφορές που έχουν κατατεθεί, χαρακτηριστικές περιπτώσεις παρεμβάσεων, αλλά και τη σημασία της έγκαιρης ενημέρωσης και της ουσιαστικής διαμεσολάβησης. Παράλληλα, εξηγεί πώς μπορούν οι ενδιαφερόμενοι να επικοινωνήσουν με το Γραφείο και να ζητήσουν τη συνδρομή του.
Τι είναι ο Συμπαραστάτης του Δημότη και της Επιχείρησης και ποιος είναι ο ρόλος του;
Θα έλεγα ότι ο Συμπαραστάτης είναι ένας θεσμός που δημιουργήθηκε για να φέρει τον πολίτη πιο κοντά στη δημοτική διοίκηση, ιδιαίτερα όταν κάτι δεν λειτουργεί όπως θα έπρεπε. Πολλές φορές ένας δημότης αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα, απευθύνεται σε κάποια υπηρεσία και είτε δεν γνωρίζει πώς να προχωρήσει είτε αισθάνεται ότι δεν βρίσκει ανταπόκριση. Εκεί ακριβώς μπορούμε να παρέμβουμε. Ο δικός μου ρόλος είναι να εξετάζω την αναφορά, να επικοινωνώ με τις αρμόδιες υπηρεσίες και να προσπαθώ να βρεθεί μια λύση μέσα στο πλαίσιο της νομιμότητας. Θέλω όμως να ξεκαθαρίσω κάτι: ο Συμπαραστάτης δεν είναι ούτε εκπρόσωπος της Δημοτικής Αρχής ούτε όργανο της αντιπολίτευσης. Είναι ένας ανεξάρτητος θεσμός, που οφείλει να αντιμετωπίζει κάθε υπόθεση αντικειμενικά, χωρίς πολιτικές σκοπιμότητες.
Σε ποιες περιπτώσεις μπορεί ένας δημότης να απευθυνθεί σε εσάς;
Στην πράξη, τα προβλήματα για τα οποία μου απευθύνονται οι πολίτες είναι πολύ διαφορετικά μεταξύ τους. Μπορεί να αφορούν την καθαριότητα, την ύδρευση, κάποια τεχνική υπηρεσία, μια διοικητική διαδικασία ή την καθυστέρηση απάντησης σε αίτημα που έχει υποβληθεί στον Δήμο. Για παράδειγμα, έχουμε ασχοληθεί με προβλήματα αποκομιδής απορριμμάτων, με αναφορές για την ποιότητα του νερού στον Δρυμό, με ζητήματα αδειοδότησης επαγγελματικής δραστηριότητας, αλλά και με περιπτώσεις όπου πολίτες δυσκολεύονταν να λάβουν απάντηση από αρμόδιες υπηρεσίες. Αυτό που έχει σημασία είναι να υπάρχει κάποιο ζήτημα που αφορά τη λειτουργία του Δήμου ή των φορέων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά μας. Δεν μπορούμε, για παράδειγμα, να επιλύουμε ιδιωτικές διαφορές μεταξύ γειτόνων. Μπορούμε όμως να εξετάσουμε αν υπάρχει συγκεκριμένη διοικητική παράλειψη που εμπίπτει στις αρμοδιότητές μας.
Ποια είναι η διαδικασία υποβολής μιας καταγγελίας ή αναφοράς;
Η διαδικασία είναι απλή και δεν απαιτεί ιδιαίτερες νομικές γνώσεις. Στον Συμπαραστάτη μπορούν να απευθύνονται δημότες και επιχειρήσεις που θεωρούν ότι αντιμετωπίζουν φαινόμενα κακοδιοίκησης από τις υπηρεσίες του Δήμου, είτε επειδή δεν έλαβαν απάντηση σε κάποιο ερώτημα ή αίτημά τους εντός της νόμιμης προθεσμίας είτε επειδή αντιμετώπισαν άλλες διοικητικές δυσλειτουργίες ή παραλείψεις. Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να υποβάλει εγγράφως την αναφορά ή την καταγγελία του, ακόμη και μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, περιγράφοντας με σαφήνεια το πρόβλημα που αντιμετωπίζει. Εφόσον έχει προηγηθεί επικοινωνία με κάποια δημοτική υπηρεσία, είναι χρήσιμο να προσκομίζει την αρχική αίτηση, τον αριθμό πρωτοκόλλου και τυχόν απαντήσεις ή άλλα σχετικά έγγραφα. Στη συνέχεια εξετάζω εάν η υπόθεση εμπίπτει στις αρμοδιότητές μου και, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις, προχωρώ στις αναγκαίες διαμεσολαβητικές ενέργειες, επιδιώκοντας την αντιμετώπιση του προβλήματος μέσα στο πλαίσιο της νομιμότητας. Με την ολοκλήρωση της παρέμβασής μου, ενημερώνω εγγράφως τον δημότη ή την επιχείρηση τόσο για τις ενέργειες στις οποίες προέβην όσο και για το αποτέλεσμα της διαμεσολάβησης, ανεξάρτητα από το εάν το αίτημα ικανοποιήθηκε ή όχι.
Ποιες δυνατότητες παρέμβασης έχετε όταν διαπιστώνεται πρόβλημα στη σχέση ενός πολίτη με τον Δήμο;
Μπορώ να ζητήσω πληροφορίες και εξηγήσεις από τις υπηρεσίες, να επικοινωνήσω με τους αρμόδιους υπαλλήλους και, όπου χρειάζεται, να επιδιώξω μια συνάντηση με τα εμπλεκόμενα μέρη. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου μια τέτοια συνάντηση βοηθά να ξεκαθαρίσουν ζητήματα που παρέμεναν σε εκκρεμότητα. Θυμάμαι χαρακτηριστικά μια υπόθεση επαγγελματία του Δήμου μας, σχετικά με την αδειοδότηση της επιχείρησής του. Πραγματοποιήθηκε συνάντηση με την ενδιαφερόμενη, τον μηχανικό της και τους αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες και δόθηκαν διευκρινίσεις για τη διαδικασία. Αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς λειτουργεί η διαμεσολάβηση. Δεν πρέπει, βέβαια, να δημιουργούμε λανθασμένες προσδοκίες. Δεν έχω την εξουσία να ακυρώνω αποφάσεις, να επιβάλλω κυρώσεις ή να υποχρεώνω μια υπηρεσία να ενεργήσει παράνομα. Μπορώ όμως να επισημαίνω προβλήματα και να συμβάλλω στην αντιμετώπισή τους.
Υπάρχει δυνατότητα παρέμβασης όταν μια υπόθεση καθυστερεί υπερβολικά;
Βεβαίως. Καταρχάς, είναι σημαντικό να γνωρίζουν οι δημότες ότι η έγκαιρη απάντηση της Διοίκησης δεν αποτελεί χάρη, αλλά νόμιμη υποχρέωσή της. Σύμφωνα με το άρθρο 4 του Ν. 2690/1999, οι δημοτικές υπηρεσίες οφείλουν, κατά κανόνα, να διεκπεραιώνουν τα αιτήματα εντός 50 ημερών, εφόσον δεν προβλέπεται ειδική προθεσμία. Αν η αίτηση υποβληθεί σε αναρμόδια υπηρεσία, πρέπει να διαβιβαστεί στην αρμόδια εντός τριών ημερών, με ενημέρωση του πολίτη. Για υποθέσεις που απαιτούν τη σύμπραξη περισσότερων υπηρεσιών προβλέπεται παράταση δέκα ημερών. Εάν υπάρχει αντικειμενική αδυναμία διεκπεραίωσης, η υπηρεσία οφείλει να ενημερώσει εγγράφως τον ενδιαφερόμενο πριν από τη λήξη της προθεσμίας, εξηγώντας τους λόγους της καθυστέρησης και γνωστοποιώντας τα στοιχεία επικοινωνίας του αρμόδιου υπαλλήλου. Σε περιπτώσεις αδικαιολόγητης καθυστέρησης, παρεμβαίνω ζητώντας ενημέρωση και εξηγήσεις, επιδιώκοντας την ουσιαστική αντιμετώπιση του προβλήματος.
Είναι η προσφυγή στον Συμπαραστάτη δωρεάν και διασφαλίζεται η εμπιστευτικότητα των πολιτών;
Η προσφυγή στον Συμπαραστάτη είναι απολύτως δωρεάν. Δεν υπάρχει κάποια οικονομική επιβάρυνση για τον πολίτη ή τον επαγγελματία που υποβάλλει αναφορά. Σε ό,τι αφορά τα προσωπικά δεδομένα, η διαχείρισή τους γίνεται σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία και με τον απαραίτητο σεβασμό στην ιδιωτικότητα των ενδιαφερομένων. Είναι αυτονόητο ότι, για να εξετάσουμε μια υπόθεση, ενδέχεται να χρειαστεί να διαβιβάσουμε ορισμένα στοιχεία στην αρμόδια υπηρεσία. Αυτό όμως πρέπει να γίνεται μόνο στον βαθμό που είναι αναγκαίο για τη διερεύνηση του συγκεκριμένου ζητήματος. Εκείνο που προσπαθώ να διασφαλίζω είναι ο πολίτης να αισθάνεται ότι μπορεί να απευθυνθεί στο Γραφείο μας με εμπιστοσύνη. Να γνωρίζει ότι η αναφορά του θα αντιμετωπιστεί με σοβαρότητα και ότι θα ενημερώνεται για τις ενέργειες που πραγματοποιούνται.
Μπορούν να απευθυνθούν σε εσάς επαγγελματίες και επιχειρήσεις του Ωραιοκάστρου;
Βεβαίως. Ο θεσμός απευθύνεται εξίσου στους δημότες και στις επιχειρήσεις. Άλλωστε, οι επαγγελματίες έρχονται συχνά σε επαφή με τις δημοτικές υπηρεσίες για ζητήματα αδειοδοτήσεων, τελών, καθαριότητας και άλλων διοικητικών διαδικασιών. Έχω ήδη χειριστεί υποθέσεις που αφορούσαν επιχειρήσεις της περιοχής. Αναφέρω ενδεικτικά το ζήτημα αδειοδότησης επιχείρησης σε ένα χωριό του Δήμου μας, αίτημα εταιρείας για την τοποθέτηση πρόσθετων κάδων απορριμμάτων και ερώτημα επιχείρησης σχετικά με ειδικό τέλος της ΔΕΥΑΩ. Σε τέτοιες περιπτώσεις δεν λειτουργούμε ως εκπρόσωποι της επιχείρησης απέναντι στον Δήμο. Εξετάζουμε αντικειμενικά το ζήτημα και προσπαθούμε να διευκολύνουμε τη νόμιμη αντιμετώπισή του. Πιστεύω ότι η καλή συνεργασία μεταξύ Δήμου και επιχειρηματικής κοινότητας είναι προς όφελος ολόκληρης της τοπικής κοινωνίας.
Ποια είναι η μέχρι σήμερα εικόνα της λειτουργίας του θεσμού στον Δήμο Ωραιοκάστρου;
Αυτό που διαπιστώνω από την εμπειρία μου είναι ότι αρκετοί πολίτες εξακολουθούν να μη γνωρίζουν την ύπαρξη του θεσμού ή τις δυνατότητες που τους προσφέρει. Γι’ αυτό θεωρώ σημαντικό να υπάρχει συνεχής ενημέρωση. Στην Ετήσια Έκθεση Πεπραγμένων του 2024 που ήταν και η πρώτη ετήσια έκθεση του Συμπαραστάτη καταγράφηκαν 12 αναφορές και καταγγελίες, ενώ στην ετήσια έκθεση του 2025 καταγράφηκαν 15 αναφορές και καταγγελίες, με αντικείμενο κυρίως την ύδρευση, την καθαριότητα, τις τεχνικές υπηρεσίες και διάφορα διοικητικά ζητήματα. Υπήρξαν περιπτώσεις με άμεσο πρακτικό αποτέλεσμα. Χαρακτηριστικό είναι το περιστατικό δημότη που είχε εγκλωβιστεί λόγω χιονόπτωσης στην δημοτική ενότητα Καλλιθέα και απεγκλωβίστηκε την ίδια ημέρα ύστερα από επικοινωνία με την αρμόδια υπηρεσία. Υπήρξαν επίσης παρεμβάσεις για τη μεταφορά μαθητών και την αντιμετώπιση προβλημάτων καθαριότητας. Δεν θα ισχυριστώ ότι λύνονται όλα τα προβλήματα. Υπάρχουν υποθέσεις που απαιτούν χρόνο ή δεν μπορούν να επιλυθούν μέσω διαμεσολάβησης. Εκείνο που επιδιώκω είναι κάθε υπόθεση να εξετάζεται ουσιαστικά και υπεύθυνα.
Ποιο είναι το μήνυμά σας προς τους δημότες που αντιμετωπίζουν ένα πρόβλημα με τον Δήμο, αλλά δεν γνωρίζουν πού να απευθυνθούν;
Θα τους έλεγα να μη διστάζουν να επικοινωνούν μαζί μου. Δεν χρειάζεται να έχει φτάσει ένα πρόβλημα στα άκρα για να ζητήσει κάποιος τη συνδρομή του Συμπαραστάτη. Πολλές φορές μια έγκαιρη επικοινωνία μπορεί να αποτρέψει μια μεγαλύτερη ταλαιπωρία. Άλλες φορές μπορεί απλώς να βοηθήσει τον πολίτη να καταλάβει ποια διαδικασία πρέπει να ακολουθήσει και σε ποια υπηρεσία να απευθυνθεί. Θέλω, όμως, να είμαι σαφής: δεν υπόσχομαι ότι μπορώ να ικανοποιήσω κάθε αίτημα. Αυτό που μπορώ να υποσχεθώ είναι ότι θα το εξετάσω με προσοχή, αντικειμενικότητα και σεβασμό στη νομιμότητα. Για μένα, η αξία του θεσμού βρίσκεται ακριβώς σε αυτό. Να υπάρχει ένας άνθρωπος στον οποίο ο δημότης μπορεί να απευθυνθεί, να ακουστεί το πρόβλημά του και να γίνει μια ουσιαστική προσπάθεια αντιμετώπισής του.
Πού μπορούν να σας βρουν και με ποιον τρόπο μπορούν να επικοινωνήσουν μαζί σας οι δημότες του Ωραιοκάστρου;
Το Γραφείο του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης βρίσκεται στο Δημαρχείο Ωραιοκάστρου, στην οδό Κομνηνών 76, στο ισόγειο. Η τακτική ημέρα υποδοχής των πολιτών είναι η Δευτέρα, από τις 11 το πρωί έως τις 2 το μεσημέρι. Εάν η Δευτέρα συμπίπτει με επίσημη αργία, η υποδοχή μεταφέρεται στην επόμενη εργάσιμη ημέρα.Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν επίσης να επικοινωνούν τηλεφωνικά στο 2313 304081 ή να αποστέλλουν την αναφορά τους στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο symparastatis@oraiokastro.gr. Εφόσον υπάρχει κάποιο επείγον ζήτημα, μπορεί να προγραμματιστεί συνάντηση και διαφορετική ημέρα, κατόπιν συνεννόησης.Θέλω να γνωρίζουν όλοι οι δημότες και οι επαγγελματίες του Ωραιοκάστρου ότι το Γραφείο του Συμπαραστάτη είναι στη διάθεσή τους για ζητήματα που εμπίπτουν στις αρμοδιότητές του.
