Πότε χρειάζεται να επισκεφθούμε νευρολόγο και τι περιλαμβάνει η εξέταση

Ο νευρολόγος είναι ο γιατρός που ασχολείται με την πρόληψη, τη διάγνωση, την παρακολούθηση και τη θεραπεία παθήσεων που αφορούν το νευρικό σύστημα. Σε αυτό περιλαμβάνονται ο εγκέφαλος και ο νωτιαίος μυελός, αλλά και τα νεύρα που μεταφέρουν πληροφορίες σε ολόκληρο το σώμα. Επειδή οι νευρολογικές παθήσεις μπορούν να εκδηλωθούν με πολλά και διαφορετικά συμπτώματα, δεν είναι πάντα εύκολο να αναγνωριστεί από την αρχή αν ένα πρόβλημα σχετίζεται με το νευρικό σύστημα. Ένας επίμονος πονοκέφαλος, ένα μούδιασμα, μια αλλαγή στη βάδιση ή ακόμη και ένα πρόβλημα στη μνήμη μπορεί να χρειάζεται νευρολογική αξιολόγηση.

Ποια συμπτώματα χρειάζονται έλεγχο;

Ο πονοκέφαλος είναι ένα από τα συχνότερα συμπτώματα που οδηγούν έναν άνθρωπο στον νευρολόγο. Η ένταση, η διάρκεια, η συχνότητα και ο τρόπος με τον οποίο εμφανίζεται ο πόνος είναι στοιχεία που βοηθούν τον γιατρό να αξιολογήσει την κατάσταση και να αναζητήσει την πιθανή αιτία.

Νευρολογικό έλεγχο μπορεί επίσης να χρειάζεται ένα επίμονο ή ανεξήγητο μούδιασμα, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από αίσθημα μυρμηγκιάσματος, καύσου ή μειωμένης αισθητικότητας. Αντίστοιχα, η μυϊκή αδυναμία, η αίσθηση ότι κάποιο άκρο είναι «βαρύ» ή η δυσκολία στην εκτέλεση καθημερινών κινήσεων χρειάζονται αξιολόγηση.

Άλλα συμπτώματα που μπορεί να οδηγήσουν σε νευρολογική εξέταση είναι η ζάλη, το τρέμουλο, οι αλλαγές στην όραση, οι δυσκολίες στην ομιλία, τα επεισόδια απώλειας συνείδησης, ο χρόνιος πόνος και οι αλλαγές στην ισορροπία ή τη βάδιση.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διαταραχή της μνήμης. Όταν κάποιος ή το οικογενειακό του περιβάλλον παρατηρεί επίμονες αλλαγές στη μνήμη, στη συγκέντρωση, στον προσανατολισμό ή στη συμπεριφορά, η νευρολογική εκτίμηση μπορεί να βοηθήσει στη διερεύνηση της αιτίας.

Τι περιλαμβάνει η πρώτη επίσκεψη;

Η εξέταση ξεκινά συνήθως με μια αναλυτική συζήτηση. Ο γιατρός θα ζητήσει να μάθει ποιο είναι το πρόβλημα, πότε ξεκίνησε, πόσο συχνά εμφανίζεται, πόσο διαρκεί και αν υπάρχουν παράγοντες που το επιδεινώνουν ή το βελτιώνουν.

Σημαντικό μέρος αποτελεί το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό. Προηγούμενες ασθένειες, νοσηλείες, τραυματισμοί, χειρουργικές επεμβάσεις, φάρμακα που λαμβάνονται, αλλά και πληροφορίες για την υγεία συγγενικών προσώπων μπορούν να βοηθήσουν τον νευρολόγο να σχηματίσει πληρέστερη εικόνα.

Στη συνέχεια πραγματοποιείται η νευρολογική εξέταση. Ανάλογα με τα συμπτώματα, ο γιατρός μπορεί να ελέγξει τη μνήμη και άλλες νοητικές λειτουργίες, την ομιλία, την όραση, την κίνηση των ματιών, την ισορροπία και τη βάδιση.

Εξετάζονται ακόμη η μυϊκή δύναμη, τα αντανακλαστικά, ο συντονισμός των κινήσεων και η αισθητικότητα. Με αυτές τις δοκιμασίες ο νευρολόγος προσπαθεί να εντοπίσει αν υπάρχει διαταραχή και σε ποιο τμήμα του νευρικού συστήματος μπορεί να εντοπίζεται.

Ανάλογα με τα ευρήματα, μπορεί να χρειαστούν πρόσθετες εξετάσεις, όπως αιματολογικός έλεγχος ή απεικονιστικές και άλλες εξειδικευμένες εξετάσεις.

Ποιες παθήσεις αντιμετωπίζει ο νευρολόγος;

Το φάσμα των νευρολογικών παθήσεων είναι ιδιαίτερα μεγάλο. Μεταξύ άλλων, ο νευρολόγος ασχολείται με την ημικρανία και άλλες κεφαλαλγίες, τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, την επιληψία, τη νόσο του Πάρκινσον, τη σκλήρυνση κατά πλάκας, τις περιφερικές νευροπάθειες, τις μυοπάθειες και τη μυασθένεια, καθώς και τις διαταραχές μνήμης και τα ανοϊκά σύνδρομα.

Στο αντικείμενό του περιλαμβάνονται επίσης παθήσεις και κακώσεις του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού, ορισμένες λοιμώξεις του νευρικού συστήματος, οι παθήσεις του κινητικού νευρώνα και η διερεύνηση συμπτωμάτων που μπορεί να σχετίζονται με όγκους του εγκεφάλου.

Η νευρολογία είναι ένας ιδιαίτερα ευρύς ιατρικός τομέας και σε αρκετές περιπτώσεις η διάγνωση δεν μπορεί να γίνει με ασφάλεια από μία μόνο εξέταση. Η παρακολούθηση της πορείας των συμπτωμάτων και, όταν χρειάζεται, η συμπληρωματική διερεύνηση μπορούν να συμβάλουν στην ακριβέστερη διάγνωση.

Τι πρέπει να έχουμε μαζί μας στην επίσκεψη;

Είναι χρήσιμο ο ασθενής να έχει μαζί του πρόσφατες ή παλαιότερες εξετάσεις που σχετίζονται με το πρόβλημα, ιατρικές γνωματεύσεις, εξιτήρια νοσηλείας και τυχόν απεικονιστικές εξετάσεις. Εφόσον υπάρχουν εξετάσεις σε ηλεκτρονική μορφή ή CD, καλό είναι να προσκομίζονται επίσης.

Ιδιαίτερα χρήσιμη είναι μια επικαιροποιημένη λίστα με όλα τα φάρμακα και τις δόσεις που λαμβάνει ο ασθενής. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν ο ίδιος δυσκολεύεται να περιγράψει με ακρίβεια τα συμπτώματα ή το ιστορικό του, η παρουσία ενός κοντινού προσώπου μπορεί να βοηθήσει σημαντικά.

Η έγκαιρη αξιολόγηση ενός επίμονου ή ασυνήθιστου συμπτώματος δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει σοβαρή νευρολογική νόσος. Σημαίνει ότι το σύμπτωμα αξιολογείται από τον κατάλληλο γιατρό, ώστε να αναζητηθεί η αιτία του και να αποφασιστεί αν χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος ή θεραπεία.